We kennen ze allemaal. “Wat zijn je sterke en zwakke punten?”, “Waar zie je jezelf over vijf jaar?”, “Kun je een situatie beschrijven waarin je een conflict had op het werk?” Standaardvragen die vaak net zo standaard antwoorden opleveren. Want wie heeft er niet geoefend op het perfecte antwoord? De zwakke kant die eigenlijk een sterkte is (“Ik ben soms té perfectionistisch”) of de carrièrevisie die precies aansluit op de vacature.
Maar wat zegt het eigenlijk? En belangrijker: wat leer je als recruiter nou écht over de persoon tegenover je?
Ik geloof dat het anders kan. En moet. In een arbeidsmarkt waarin kandidaten steeds kritischer zijn, waarin we op afstand kennismaken via Teams of Zoom, en waarin cultuurmatch belangrijker is dan ooit, is het tijd om afscheid te nemen van de standaardvragenlijst.
Een goed selectiegesprek is geen interview, het is een ontmoeting.
Stel vragen die je zelf interessant vindt
Wanneer ik zelf een intake of interview voer, stel ik mezelf één simpele vraag: “Zou ik deze vraag zélf leuk vinden om te beantwoorden?” Als het antwoord nee is, dan stel ik hem niet. Liever vraag ik:
- “Wat is het laatste waar je écht enthousiast van werd op werk?”
- “Hoe zou je vorige collega je omschrijven op een borrel, niet in een referentie?”
- “Wat wil je nooit meer doen in een volgende baan?”
Dat zijn vragen die ruimte geven. Geen trucjes, geen schoolse antwoorden, maar een inkijkje in iemands echte drijfveren.
Vertrouw op je nieuwsgierigheid
Recruitment is geen trucje, het is mensenwerk. En mensenwerk vraagt om nieuwsgierigheid. Wat bedoelt iemand écht als hij zegt dat hij “graag in teamverband werkt”? Wat zit er achter een overstap van drie banen in twee jaar? Niet om te oordelen, maar om te begrijpen.
Durf het gesprek te laten ontstaan
Soms is het spannend om van je vragenlijst af te wijken. Zeker als je wilt bewijzen dat je goed voorbereid bent. Maar juist in het loslaten zit de magie. Het zijn de onverwachte zinnen, de spontane anekdotes of zelfs de ongemakkelijke stiltes die je iets leren over de ander. Durf mee te bewegen. Niet elke stilte hoeft opgevuld. Niet elk antwoord hoeft direct beoordeeld.
En dan nog dit: het gaat niet alleen om jou
Als recruiter ben je vaak op zoek naar een match voor je opdrachtgever. Maar vergeet niet dat het ook andersom werkt. Kandidaten ‘interviewen’ jou net zo goed. Hoe jij het gesprek voert, zegt iets over de organisatie die je vertegenwoordigt. Ben je geïnteresseerd, respectvol, scherp maar menselijk? Dan geef je het goede voorbeeld.
Kortom: skip de standaard, kies voor oprechte nieuwsgierigheid.
Een goed selectiegesprek voelt niet als een kruisverhoor, maar als een kennismaking tussen twee mensen die samen willen ontdekken of er een klik is.
En wie weet… ontdek je dan wél iets wat níet op iemands cv staat.