Na weken in het strak georganiseerde Zuid-Korea, waar alles tot in de puntjes geregeld is, zijn we aangekomen op Bali. Eerlijk is eerlijk: het voelt alsof we in een compleet andere wereld zijn beland.
Van hypermoderne metro’s en stille cafés naar scooters met drie kinderen erop, hutjes die in Nederland als vervallen schuurtjes zouden worden bestempeld, en een voedselhygiëne waar onze magen duidelijk niet op voorbereid waren. Ik werd meteen geveld door de welbekende Bali belly en lag vijf dagen lang plat. Niet bepaalt het tropische droomscenario dat je voor ogen hebt. Maar tussen de vele dutjes door had ik genoeg tijd om weer eens rustig na te denken. Over reizen, cultuurverschillen, werk, efficiëntie en hoe we als mensen omgaan met al die verschillen.
In de hotels en restaurants werkt een overdaad aan personeel, je vraagt je af: dit moet ook met de helft van deze bezetting lukken….? En zodra je iets vraagt dat nét afwijkt van de standaard, zie je de ‘error’ bijna op het gezicht verschijnen. Ook het verkeer is weer zoals we dat kennen uit Cambodja en Laos: een soort georganiseerde chaos waar elke rit een avontuur is, of een dodemansrit.
Kinderen roepen weer “Hello!” op straat en mensen glimlachen oprecht. Soms lijkt het wel: hoe armer het land, hoe vriendelijker de bevolking. En soms ook hoe beter de bevolking Engels spreekt, of in elk geval een poging daartoe doet.
Voor ons is het weer even schakelen. De afgelopen maanden reisden we door goed georganiseerde en makkelijk bereisbare landen. Bali is prachtig, maar voelt toch wat rommeliger, minder efficiënt. Meer avontuur. Gelukkig zijn we voorlopig op één plek, in een fijn huis met zwembad, en nemen we even de tijd om bij te komen van zeven maanden reizen én werken.
Toch houden we het niet bij niks doen. We besluiten een vulkaan te beklimmen, en dat gaat, hoe kan het ook anders, op z’n Aziatisch. We zouden om 02:00 uur worden opgehaald, maar dat werd natuurlijk alweer 02:45 uur. Hadden we toch nog bijna een extra uur kunnen slapen. Eenmaal bij de parkeerplaats wordt ons willekeurig een gids toegewezen, die voor ons uitloopt zonder enige toelichting of uitleg. Het voelt vooral als ‘verplichte werkgelegenheid’. Efficiënt? Nee. Waardevol? Nou ja…
Zou het kantoorleven hier ook zo zijn? In hotels en restaurants zie je vaste taken prima verlopen, maar bij alles wat buiten de lijntjes valt, ontstaat verwarring. Toch is dat misschien een Westerse blik. Hier is het ‘zoals het is’. En daar lijkt men vrede mee te hebben.
En dan het internet? Supersnel en voor deze mensen de brug naar de wereld. Jongeren die hier opgroeien, hebben via platforms als Fiverr of Upwork toegang tot een internationale arbeidsmarkt. Zelf gebruikte ik Fiverr om illustraties te laten maken voor mijn website. Het werkte prima, zolang je maar heel duidelijk bent over wat je wilt.
Duidelijkheid… daar mogen we in Nederland trouwens ook nog wel wat van leren. Ik schreef er al eerder over: de “marktconform salaris”-teksten en “geen 9-tot-5-mentaliteit”-dooddoeners zijn écht achterhaald. Veel bedrijven hanteren nog altijd salarissen van vijf à tien jaar geleden als referentie. Maar tijden veranderen, en generatie Z vraagt (terecht) om meer. Want hoe koop je anno 2025 een huis van een startersloon uit 2014?
Het zijn geen problemen die ik vanaf mijn ligbedje aan het zwembad hier in Bali ga oplossen. Maar het is wel interessant om er zo nu en dan over na te denken. Even uitzoomen. Even die helikopterview.
En dan… hup, weer terug inzoomen op de zoektocht naar dat ene schaap met vijf poten. Want ook die worden nog steeds gezocht, al is een schaap met vier poten soms al een uitdaging.